მცხეთის ისტორიულ ძეგლებს იუნესკოს გაძლიერებული დაცვის სტატუსი მიენიჭა. ეს გადაწყვეტილება ჰააგის კონვენციის მეორე პროტოკოლის კომიტეტის წევრებმა 2016 წლის 8 დეკემბერს, მე-11 სხდომაზე მიიღეს.
აღნიშნული სტატუსი, შეიარაღებული დაპირისპირების შემთხვევაში, კონფლიქტის მხარეებს კულტურული ძეგლის იმუნიტეტის უზრუნველყოფას ავალდებულებს, რაც ძეგლის გაძლიერებულ დაცვას გულისხმობს.
“გაძლირებული დაცვა” არი ჰააგის კონვენციის მეორე პროტოკოლის პრინციპი, რომელიც შეიარაღებული კონფლიქტის დროს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვას ეხება.
იმისათვის, რომ ძეგლმა აღნიშნული სტატუსი მიიღო, ის სამ პირობას უნდა აკმაყოფილებდეს:
1. არის კაცობრიობისთვის უდიდესი მნიშვნელობის მქონე კულტურული ძეგლი;
2. მას იცავს შესაბამისი შიდა საკანონმდებლო და ადმინისტრაციული ზომები, რაც აღიარებს მის განსაკუთრებულ კულტურულ და იტორიულ ფასეულობას და უზრუნველყოფს დაცვის უმაღლეს ხარისხს;
3. არ გამოიყენება სამხედრო მიზნებისთვისა და სამხედრო ობიექტების დაფარვის მიზნით.
ძეგლის დაზიანები შემთხვევაში, ჰააგის კონვენციის მეორე პროტოკოლი სისხლის სამართლის სანქციებს ითვალისწინებს.
მცხეთის ისტორიული ძეგლების გარდა, გაძლიერებული დაცვის სტატუსით მსოფლიოს 10 კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი სარგებლობს.
ფოტო: © OUR PLACE The World Heritage Collection